Podstawowa Przemiana Materii i jak j膮 mierzy膰 馃

Podstawowa Przemiana Materii i jak j膮 mierzy膰 馃

Czym jest PPM? I jak j膮 mierzy膰?聽

PPM, czyli podstawowa przemiana materii nazywana jest inaczej metabolizmem podstawowym, m贸wi膮c pro艣ciej, najni偶szy poziom przemian energetycznych, kt贸ry warunkuje dostarczenie energii niezb臋dnej do utrzymania podstawowych funkcji 偶yciowych. Okre艣la si臋 j膮 r贸wnie偶 jako dzienny limit energii wydatkowanej podczas absolutnego spoczynku, co wa偶ne w 艣rodowisku naturalnym. Zgodnie z inn膮 definicj膮, PPM jest to taka ilo艣膰 energii, jak膮 nale偶y dostarczy膰 naszemu organizmowi, tak aby zapewni膰 mu prawid艂owe dzia艂anie narz膮d贸w wewn臋trznych w codziennych warunkach (warunkach spokoju). Spok贸j w tym przypadku dotyczy r贸wnowagi zar贸wno fizycznej jak i psychicznej, na czczo w optymalnym dla nas klimacie.

Pomiar PPM wykonuje si臋 z regu艂y rankiem, na czczo, co istotne, osoba badana powinna przez ostatnie 12 godzin przed pomiarem, unika膰 u偶ywek (np. alkohol, papierosy).

Energia, kt贸ra jest uwalniana, zu偶ywana jest przez organizm na podstawowe procesy 偶yciowe, takie jak oddychanie, prac臋 serca, wzrost i odbudow臋 kom贸rek, kr膮偶enie krwi, napi臋cia mi臋艣ni, wydalanie, utrzymanie sta艂ej, optymalnej temperatury naszego cia艂a oraz prac臋 uk艂adu nerwowego.

Nie nale偶y wi臋c myli膰 podstawowej przemiany materii z ca艂kowit膮 przemian膮!

Co sk艂ada si臋 na wielko艣膰 PPM

Na wielko艣膰 podstawowej przemiany materii, wp艂yw ma wiele czynnik贸w, s膮 to m.in:

馃憠 stan naszego zdrowia

馃憠 stopie艅 naszej aktywno艣ci fizycznej

馃憠 wysoko艣膰

馃憠aktywno艣膰 poszczeg贸lnych hormon贸w

馃憠 czynniki genetyczne

馃憠 wiek

馃憠 warunki, w jakich przebywany i 偶yjemy, tzw. warunki bytowania

馃憠 dzia艂anie po偶ywienia, kt贸re spo偶ywamy

馃憠 p艂e膰

馃憠 ci臋偶ar oraz sk艂ad cia艂a

W jaki spos贸b liczy si臋 PPM?

PPM stanowi oko艂o 50 do 70% ca艂kowitej przemiany materii, mierzona jest w kaloriach (kcal). 艢rednia warto艣膰 PPM u zdrowego cz艂owieka to oko艂o 1kcal na 1kg masy naszego cia艂a, w okre艣lonym czasie, jakim jest 1 godzina. Jednym z cz臋艣ciej u偶ywanych i dok艂adnych wzor贸w jest wz贸r Harrisa- Benedicta.

  • Dla kobiet: PPM = 665,09 + 9,56 x waga w kg + 1,85 x wzrost w cm 鈥 4,67 x wiek
  • dla m臋偶czyzn: PPM = 66,47 + 13,75 x waga w kg + 5 x wzrost w cm 鈥 6,75 x wiek

Odr臋bnie nale偶y traktowa膰 m艂odzie偶 oraz dzieci w wieku od 10 do 18 lat. W tym przypadku nale偶y korzysta膰 ze wzor贸w:

  • dla dziewcz膮t: PPM = 13,384 x M + 692,6
  • dla ch艂opc贸w: PPM = 17,686 x M + 658,2

M= masa cia艂a w kilogramach

Dlaczego wyznaczenie PPM jest takie wa偶ne?聽

Wyznaczenie podstawowej przemiany materii, umo偶liwi nam kontrol臋 przyjmowanych kalorii, co z kolei ma istotny zwi膮zek z nasz膮 wag膮. Obecnie dost臋pny jest szereg aplikacji i program贸w, kt贸re pozwol膮 nam z 艂atwo艣ci膮 wyliczy膰 nasze PPM, po wpisaniu istotnych dla tego procesu informacji.

Co powoduje wzrost PPM?

Na wzrost podstawowej przemiany materii ma wp艂yw wiele czynnik贸w, do g艂贸wnych zaliczamy przede wszystkim:

  • intensywny wzrost i rozw贸j organizmu, w praktyce oznacza to, 偶e u niemowl膮t i m艂odzie偶y w okresie pokwitania wskutek rozwoju, kt贸ry zwi膮zany jest z potrzebami energetycznymi rozwijaj膮cych si臋 tkanek, PPM b臋dzie wy偶sze
  • wzrost temperatury cia艂a, doskonale okre艣la to proporcja, 12% na ka偶dy stopie艅 Celsjusza powy偶ej prawid艂owej dla cz艂owieka temperatury
  • nadmiar adrenaliny, wytwarzanej przez rdze艅 nadnerczy, o dzia艂aniu kr贸tkotrwa艂ym
  • nadmiar tyroksyny, wytwarzanej przez tarczyce
  • okresu ci膮偶y, wskutek rozwoju p艂odu oraz 艂o偶yska, a tak偶e rozrostu macicy i gruczo艂贸w mlecznych, PPM zwi臋ksza si臋
  • Nadczynno艣膰 tarczycy w tym przypadku mo偶e nast膮pi膰 wzrost PPM nawet o 80%.

Wiadomo, ju偶 co powoduje wzrost PPM, ale czy podstawowa przemiana materii mo偶e male膰?聽

Tak, nast臋puje to m.in

  • podczas snu, zmniejsza si臋 o oko艂o 10%
  • w stanie g艂odu i niedo偶ywienia
  • po uko艅czeniu 40-stu lat PPM obni偶a si臋
  • w podesz艂ym wieku z uwagi na to, 偶e u os贸b starszych maleje udzia艂 bezt艂uszczowej masy cia艂a, co z kolei skutkuje obni偶eniem podstawowych wydatk贸w energetycznych
  • przy niedoczynno艣ci tarczycy, w tej sytuacji metabolizm cz艂owieka, mo偶e obni偶y膰 si臋 o oko艂o 30 do 40%
  • przy stosowaniu lek贸w, kt贸re zawieraj膮 amfetamin臋, a tak偶e 脽 -blokery

W przypadku doboru kaloryczno艣ci posi艂k贸w naszej diety nale偶y zawsze pami臋ta膰 o rozr贸偶nieniu poj臋膰 ca艂kowitej przemiany materii i podstawowej przemiany materii. Ca艂kowita przemiana materii jest to ilo艣膰 energii, jak膮 potrzebuje nasz organizm, na dodatkow膮 aktywno艣膰 (sport, praca, codzienne obowi膮zki), poza tymi, wymienionymi powy偶ej. O ca艂kowitej przemianie materii, oraz sposobie jej liczenia, a tak偶e odpowiednim doborze kalorii w zale偶no艣ci od postawionego celu, przeczytamy w jednym z kolejnych artyku艂贸w.

Bibliografia:

1. Kapiszewska M., Kalemba-Dro偶d偶 M., Ocena stanu od偶ywienia organizmu, Oficyna Wydawnicza AFM, Krak贸w 2014

2. Rzeso艣 A., Grzymis艂awski M., Spos贸b 偶ywienia i stan od偶ywienia chorych z oty艂o艣ci膮, Pozna艅 2013.